İspanya Dışişleri Bakanı José Manuel Albares, ABD Başkanı Donald Trump’ın NATO ve Avrupa’ya yönelik sert eleştirilerinin ardından Avrupa’nın güvenliğini yalnızca NATO’ya bırakmaması gerektiğini vurgulayarak, bağımsız bir Avrupa ordusu kurulması gerektiğini ifade etti. Albares, Trump’ın Avrupa’ya yönelik tehditleri ve NATO konusundaki tutumunun, AB’nin kendi askeri kapasitesini oluşturma gerekliliğini ortaya koyduğunu belirtti.
Politico’ya demeç veren Albares, Avrupa’nın güvenliğinin Washington’un kararlarına tabi olmaması gerektiğini savunarak, “Her sabah ABD’nin bir sonraki adımını düşünerek uyanamayız. Vatandaşlarımız daha iyisini hak ediyor” dedi. Albares, Trump yönetiminin Avrupa üzerindeki baskılarının AB için yeni bir dönemin başlangıcını simgelediğini ve bu durumun Avrupa’nın egemenlik ve bağımsızlığını pekiştirmesi gerektiğini dile getirdi.
Bakan Albares, “Bağımlılıktan kurtulmak, gümrük tarifeleri veya askeri tehditler gibi baskılardan kurtulmak anlamına geliyor” ifadelerini kullandı. NATO’nun meşhur “5. Madde” sistemine benzer bir ortak savunma mekanizması oluşturulması gerektiğini vurgulayan Albares, “Caydırıcılığı yeniden inşa etmeliyiz. Bize saldırmak isteyen herkes birleşmiş bir Avrupa ile karşılaşacağını bilmeli” şeklinde konuştu.
AB’nin mevcut askeri anlaşmalarında yer alan 42.7 maddesi teorik olarak ortak savunmayı öngörse de, Brüksel’in bunu destekleyecek askeri kapasiteye yeterince sahip olmadığı değerlendiriliyor. Madrid yönetimi, Trump ile yaşanan gerginliklerin merkezinde yer alıyor; Trump, İspanya’nın savunma harcamalarını Gayri Safi Yurtiçi Hasıla’nın yüzde 5’ine çıkarma çağrısını reddetmesi üzerine ek gümrük tarifeleri uygulamakla tehdit etmişti. Ayrıca, İspanya Başbakanı Pedro Sanchez’in İran’a yönelik savaş politikasına destek vermemesi nedeniyle ABD’nin İspanya’daki askerlerini çekmeyi ve ülkenin NATO’daki durumunu tartışmaya açmayı düşünebileceğini belirtmişti.
AB üyesi 27 ülkenin 24’ü aynı zamanda NATO üyesi olsa da, Trump’ın NATO’ya yaklaşımı Avrupa’da “stratejik özerklik” tartışmalarını hızlandırdı. Birçok Avrupa ülkesi, NATO’dan tamamen ayrılmak yerine mevcut yapı içinde askeri kapasiteyi güçlendirme yolunu tercih ediyor. Bu çerçevede hava savunma sistemleri, uzun menzilli füzeler ve uzay istihbaratı gibi alanlara yönelik yatırımların artırılması planlanıyor.
Bu hafta Brüksel’de gerçekleştirilecek AB dışişleri ve savunma bakanları toplantılarında Avrupa’nın askeri bağımsızlığı önemli bir gündem maddesi olacak. Ayrıca, AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in eski Almanya Başbakanı Gerhard Schröder aracılığıyla AB adına müzakerelerde arabuluculuk teklifini reddetti.
